O'zbekiston oliy ta'lim tizimida ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasi kuchaytirilmoqda

O'zbekistonda oliy ta'lim va ilm-fan sohasini yangi bosqichga olib chiqish, universitetlarni tadqiqot va innovatsiyalar markaziga aylantirish borasida qator chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o'tgan yig'ilishlarda ta'lim qamrovini kengaytirish bilan birga, ilm-fanni iqtisodiyot bilan bog'lash asosiy vazifa etib belgilangan edi.

2026-yil 10-aprelda qabul qilingan farmonga ko'ra, mamlakatimizda oliy ta'lim, ilm-fan va innovatsiyalar tizimini "5T" – ta'lim, tarbiya, tadqiqot, tijoratlashtirish va tizimli takomillashtirish tamoyillari asosida rivojlantirish ko'zda tutilgan.

Ilmiy klasterlar va moliyalashtirish mexanizmlari

Islohotlar doirasida "U10 – O'zbekistonning global ilg'or universitetlari" dasturi amalga oshirilib, raqobat asosida 10 ta oliy ta'lim muassasasiga milliy tadqiqot universiteti maqomi berilishi hamda ular atrofida ilmiy klasterlar tashkil etilishi belgilangan. Bu klasterlarga universitetlar bilan birga xorijiy OTMlar, ilmiy tashkilotlar va sanoat korxonalari kirishi mumkin.

Ilmiy klasterlar loyihalarini qo'llab-quvvatlash uchun Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qo'llab-quvvatlash jamg'armasidan 150 milliard so'mgacha mablag' ajratilishi rejalashtirilgan. Loyihalar professor-o'qituvchilar salohiyati, xalqaro va milliy reytinglardagi o'rinlar hamda hamkorlarning qo'shma moliyalashtirish imkoniyatlari asosida saralanadi.

Yangi baholash mezonlari va raqamli platformalar

2027-yil 1-yanvardan boshlab oliy ta'lim muassasalarini moliyalashtirish ularning milliy reytingdagi natijalari bilan bog'lanadi. Reytingda ta'lim sifati, ilmiy faoliyat, xalqaro hamkorlik, raqamlashtirish va bitiruvchilarning bandligi asosiy ko'rsatkich bo'ladi.

Talabalarning natijalarini kuzatib borish uchun "Karera" elektron platformasi va "Bitiruvchi sifati indeksi" joriy etiladi. Shuningdek, talabaning yutuqlari va ko'nikmalarini aks ettiruvchi "talabaning raqamli pasporti" yaratiladi.

Kadrlar tayyorlash va xalqaro hamkorlik

O'quv jarayonida sun'iy intellekt, robototexnika, kiberxavfsizlik kabi zamonaviy yo'nalishlar kengaytirilib, yangi avlod mutaxassislarini tayyorlashga e'tibor qaratilmoqda. Xususan, 2026-yil 22-iyul kuni faoliyati bilan tanishilgan "Cyber University"da qariyb 1 ming talaba tahsil olib, 8 ta bakalavriat va 2 ta magistratura dasturi bo'yicha kadrlar tayyorlanmoqda.

Shuningdek, Yaponiya va boshqa xorijiy davlatlar bilan hamkorlikda sun'iy intellekt, raqamli texnologiyalar, "yashil" energetika va qishloq xo'jaligi yo'nalishlarida qo'shma loyihalar va innovatsion konsorsiumlarni tashkil etish masalalari muhokama qilingan.