O'zbekistonda nufuzli universitetlarga milliy tadqiqot universiteti maqomi beriladi

Prezident Shavkat Mirziyoyev huzurida oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar sohasidagi yangi chora-tadbirlar yuzasidan taqdimot o'tkazildi. Unda mamlakatimiz oliygohlarini xalqaro darajaga olib chiqish va sohani isloh qilishga qaratilgan muhim tashabbuslar ko'rib chiqildi.

U10 dasturi va tadqiqot universitetlari

Sohadagi yangi rejalarga muvofiq, yurtimizda “U10 – O'zbekistonning global darajadagi ilg'or universitetlari” dasturini hayotga tatbiq etish ko'zda tutilgan. Mazkur dastur doirasida maxsus tanlov o'tkazilib, shartlarga munosib deb topilgan 10 ta oliy ta'lim tashkilotiga milliy tadqiqot universiteti maqomi taqdim etiladi va ularning bazasida ilmiy klasterlar tashkil qilinadi.

Tanlov jarayonida bir qator asosiy ko'rsatkichlarga e'tibor qaratiladi. Jumladan, professor-o'qituvchilar hamda olimlarning ilmiy salohiyati, ishtirokchi muassasalarning milliy va xalqaro reytinglardagi o'rni, mavjud ilmiy infratuzilma hamda moliyalashtirishdagi ulushi shular jumlasidandir. Yangi tashkil etiladigan ilmiy klasterlar mahalliy va xorijiy oliy ta'lim muassasalari, ilmiy tashkilotlar hamda sanoat korxonalari o'rtasidagi hamkorlikni ta'minlovchi konsorsium sifatida ish olib boradi.

Milliy tadqiqot universiteti maqomini olgan har bir oliygohga ilmiy klaster barpo etish maqsadida Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qo'llab-quvvatlash jamg'armasi mablag'lari hisobidan 150 milliard so'mgacha mablag' ajratilishi belgilangan.

Moliyalashtirishning yangi mexanizmlari

Oliy ta'lim tizimida mablag' ajratish va rag'batlantirish ishlarini bevosita erishilgan natijalarga bog'lash ko'zda tutilmoqda. Xususan, 2027 yildan boshlab oliy ta'lim tashkilotlarini ularning milliy reytingdagi o'rinlari asosida moliyaviy jihatdan rag'batlantirib borish tizimi amaliyotga kiritiladi.

Bunda universitetlar faoliyati quyidagi mezonlar orqali baholanadi:

• ta'lim sifati darajasi;
• ilmiy faoliyat ko'rsatkichlari;
• xalqaro hamkorlik aloqalari;
• jarayonlarni raqamlashtirish;
• bitiruvchilarning bandligini ta'minlash.

Shuningdek, davlat granti asosida o'qiyotgan talabalar uchun oliygohlarga ajratiladigan mablag'lar hajmini shakllantirish jarayonida ham yangi yondashuvlar qo'llanilishi taklif etildi. Endilikda ta'lim yo'nalishining murakkablik darajasi, mehnat bozoridagi real ehtiyojlar, universitetning egallagan reytingi, hududiy omillar hamda professor-o'qituvchilar mehnatini munosib rag'batlantirish masalalari to'liq hisobga olinadi.