O'zbekistonda oliy ta'lim tizimi: o'tgan yillardagi islohotlar va erishilgan natijalar

Mustaqillik yillarida O'zbekistonda oliy ta'lim tizimini rivojlantirish davlat siyosatining eng muhim yo'nalishlaridan biriga aylandi. 1991-yilgacha boshqaruv markazlashgan va akademik mustaqillik cheklangan bo'lsa, vaqt o'tishi bilan ochiqlik, xalqaro hamkorlik va raqobatbardoshlikka asoslangan milliy modelga o'tildi. 1997-yilda "Ta'lim to'g'risida"gi Qonun va Kadrlar tayyorlash milliy dasturining qabul qilinishi muhim qadam bo'ldi.

Islohotlar va asosiy ko'rsatkichlar

Oliy ta'limni modernizatsiya qilishda 2017-yil burilish nuqtasi bo'ldi. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli qarorlari va 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi sohada sifat o'zgarishlarini boshlab berdi. Xususan, statistik ko'rsatkichlar keskin o'sishni ko'rsatmoqda:

• 2016-yilda respublika OTMlarida 270 mingga yaqin talaba o'qigan bo'lsa, 2025/2026 o'quv yilida ularning soni 1 million 535 ming nafarga yetdi.
• Oliy ta'lim bilan qamrov darajasi 2015-yillardagi 7 foizdan qariyb 50 foizga oshdi.
• Qizlarning ulushi ko'payib, 2025/2026 o'quv yili yakunlariga ko'ra talaba qizlar soni 782,9 ming nafarga yetdi va ilk bor o'g'il bolalar sonidan oshdi.
• Mamlakatdagi oliy ta'lim muassasalari soni 2010-yillardagi 77 tadan 2025-yilda 200 tadan oshdi.

Xalqaro hamkorlik va pedagoglar maqomi

Bugungi kunda mamlakatda davlat universitetlari bilan bir qatorda nodavlat OTMlar va yetakchi xorijiy universitetlarning filiallari faoliyat yuritmoqda. O'zbekiston universitetlari QS World University Rankings, Times Higher Education va boshqa nufuzli xalqaro reytinglarda munosib o'rin egallamoqda. Shuningdek, professor-o'qituvchilarning mehnatini rag'batlantirish, jumladan, 2018-yildan boshlab bazaviy lavozim maoshlarini oshirish va ilmiy darajalarga qarab haq to'lash tizimi joriy etilishi kadrlar salohiyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.