O'zbekistonda maktab ta'limini rivojlantirish uchun 105 million dollar ajratildi

Jahon banki Ijrochi direktorlar kengashi O'zbekistonda boshlang'ich ta'lim sifatini oshirish va raqobatbardosh kadrlarni tayyorlashga qaratilgan dasturni moliyalashtirishni ma'qulladi. Vashingtondagi qarorga muvofiq, mamlakat hukumatini qo'llab-quvvatlash uchun 100 million dollar miqdorida imtiyozli mablag' ajratilishi tasdiqlandi. Shuningdek, Ta'limni moliyalashtirish xalqaro jamg'armasi (IFFEd) tomonidan 5 million dollarlik grant taqdim etiladi. Bu mazkur jamg'arma va Jahon banki o'rtasidagi ilk hamkorlik hisoblanadi.

BILIM dasturi va uning ko'lami

Ajratilgan mablag'lar «Iqtisodiy o'sishni rag'batlantirish uchun maktab ta'limini o'zgartirish» (BILIM) dasturini hayotga tatbiq etishga yo'naltiriladi. Mazkur loyihaning umumiy qiymati 378 million dollarni tashkil etib, uni moliyalashtirishda O'zbekiston hukumati 273 million dollar, Jahon banki 100 million dollar hamda IFFEd 5 million dollar miqdorida o'z hissasini qo'shadi.

Aholi sonining keskin o'sishi va ichki migratsiya jarayonlari tufayli maktablardagi yuklama sezilarli darajada oshgan. Mutaxassislar hisob-kitoblariga ko'ra, 2026-yilda mamlakatdagi maktab o'quvchilari soni 7,6 million nafardan oshadi. Ushbu ehtiyojni qondirish uchun har yili taxminan 300 ta yangi maktab qurish talab etiladi.

Hududiy taqsimot va kadrlar malakasini oshirish

Boshlang'ich ta'lim qamrovi yuqori bo'lishiga qaramay, o'quvchilarning o'qish savodxonligi va matematika bo'yicha xalqaro baholash natijalarini yaxshilash, shuningdek, pedagoglar malakasini oshirish zarurati saqlanib qolmoqda. Shu maqsadda dastur Qoraqalpog'iston Respublikasi, shuningdek, Xorazm, Buxoro, Navoiy, Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida amalga oshiriladi. Mazkur hududlarda mamlakatdagi barcha maktablarning qariyb 45 foizi joylashgan bo'lib, o'quv o'rinlari yetishmasligi muammolari aynan shu yerda ko'proq kuzatiladi.

BILIM dasturi doirasida amalga oshiriladigan chora-tadbirlar:

• 50 ming nafar boshlang'ich sinf o'qituvchilari, maktab direktorlari va ta'lim tizimi rahbarlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish;
• Yangi maktablar qurish hamda mavjudlarini kengaytirish evaziga 27 mingta yangi o'quv o'rnini yaratish;
• Ta'limni boshqarishda raqamli ma'lumotlar bazasini takomillashtirish va resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish.

Ushbu islohotlar 1-4-sinflarda tahsil olayotgan qariyb 2 million nafar o'quvchiga, jumladan, ularning yarmini tashkil etuvchi qiz bolalarga bevosita naf keltirishi kutilmoqda. Jahon banki vakillarining ta'kidlashicha, boshlang'ich sinflarda o'qish, matematika va ijtimoiy-emotsional ko'nikmalarni rivojlantirish mamlakat inson kapitali hamda iqtisodiy taraqqiyoti uchun hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi.